English

Sefydlu Cnydau
Adran 2 - Gwyddoniaeth Pridd

Mae'r adnodd hwn yn addas i gefnogi cyrsiau Amaethyddiaeth Lefel 2.

Cynnwys

Mae’r uned hon ar wyddoniaeth pridd yn cynnwys:

  • Sesiwn 1 – Cyfansoddiad pridd
  • Sesiwn 2 – Mathau o bridd
  • Sesiwn 3 – Dosbarthiad pridd
  • Sesiwn 4 – Ffrwythlondeb pridd
  • Sesiwn 5 – Samplu a ddadansoddi pridd
    • image of tractor wheel and soil

    Adran 2
    Sesiwn 1 - Cyfansoddiad Pridd

    Cyfansoddiad Pridd

    Mae pridd yn ffurfiant naturiol cymhleth sy’n sicrhau amgylchedd addas i blanhigion gael dŵr, maetholion ac ocsigen, ac mae’n angorfa gadarn.

  • Caiff pridd ei ffurfio wrthi i greigiau hindreulio ac wedi hyn, bydd planhigion, anifeiliaid a micro-organebau’n tyfu ac yn pydru.
    • image of soil with rocks in it, a measuring stick is to the right

    Proffil pridd (Ioan Rhys Williams)

    Table showing from top to bottom - Topsoil: (Horizon layer A); Subsoil: (Horizon layer B) Usually finer than topsoil, not fully weathered, receives materials washed down from horizon A; and Parent rock: (Horizon layer C) Rock in early stages of weathering.

    Cyfansoddiad Pridd

    Gellir gwahanu cyfansoddiad pridd i bedair rhan:

  • 1. Solidau
  • 2. Hylifau
  • 3. Nwyon
  • 4. Organebau byw
    • image showing exposed soil in field

    Solidau

    Ceir dau fath o sylwedd solid mewn pridd:

  • Sylwedd mwynol
  • Sylwedd organig
    • image showing someone grabbing loose soil with two hands.

    Sylwedd mwynol

    Mae cerrig, tywod, silt a chlai yn rhoi adeiladwaith ac ansawdd i bridd. Mae cyfansoddiad y sylwedd mwynol yn chwarae rhan bwysig wrth benderfynu pa mor hawdd fydd hi i drin y tir.

  • Mae’r sylwedd mwynol yn rhoi maetholion i blanhigion ond nid nitrogen.
    • cracked, dry soil

    Sylwedd organig

    Pan fydd gweddillion planhigion neu dail fferm yn cael eu troi yn y pridd, maent yn agored i ymosodiadau bacteriol a chollir llawer ohono drwy’r aer ar ffurf carbon deuocsid, ond mae gweddillion tywyll eu lliw yn weddill – yr enw arnynt yw ‘hwmws’ neu ‘sylwedd organig pridd’.

  • Mae sylwedd organig pridd yn llawn maetholion. Mae’n gwella sefydlogrwydd pridd a pha mor hawdd yw trin pridd trwm.
    • image showing lumps soil on two hands

    Gwrtaith ieir: Ffynhonell dda o fater organig

    big heap of chicken maure in a field

    Hylifau

    Mae dŵr yn rhan hanfodol o bridd ffrwythlon sy’n amrywio yn ei allu i ddal dŵr. Gelwir y gofod rhwng gronynnau yn fandyllau a gellir eu llenwi ag aer, dŵr neu’r ddau beth. Os caiff y mandyllau eu llenwi ag aer yn unig, nid oes dŵr ar gael ar gyfer y planhigion. Os yw’r mandyllau wedi eu llenwi’n gyfan gwbl â dŵr, bydd y pridd yn ddwrlawn ac ni fydd ocsigen ar gael i’r planhigion.

    Cyfrannau Aer a Dŵr yn y Pridd

    Yn ddelfrydol, dylid cael yr un faint o aer a dŵr yn y pridd.​

  • Mae faint o ddŵr y mae planhigion yn ei gael yn dibynnu ar faint gronynnau’r sylwedd mwynol yn y pridd.
  • Mae gronynnau tywod yn fwy na gronynnau silt sydd, yn eu tro, yn fwy na gronynnau clai.
  • Mae gronynnau llai yn creu rhagor o fandyllau, felly gall clai ddal rhagor o ddŵr na silt, sy’n gallu dal rhagor o ddŵr na thywod.
  • Y pridd mwyaf ffrwythlon yw’r pridd sy’n draenio’n rhwydd ond sydd hefyd yn medru dal llawer iawn o ddŵr yn ystod sychder.

    • Llif dŵr trwy briddoedd tywodlyd, cleiog a silt

    Three graphics side by side, from left to right labelled ‘Sand’, ‘Silt’, and ‘Clay’. Sand image shows large circles with three water arrows pointing through, Silt shows smaller circles with water arrows pointing through, and Clay shows even smaller circles with water arrows pointing through.

    Llun wedi gymryd oddi wrth: AHDB Principles of good soil management.

    Nwyon

    Mae aer yn cystadlu â dŵr am y mandyllau rhwng gronynnau pridd. Mae angen y pridd a micro-organebau ocsigen ar wreiddiau planhigion ynghyd ag anifeiliaid er mwyn iddynt allu resbiradu ac allyrru carbon deuocsid.

  • Mae’r aer a geir mewn pridd yn aer atmosfferig a newidiwyd gan y gweithgareddau hyn, felly mae’n cynnwys llai o ocsigen a rhagor o garbon deuocsid.
    • image of soil in hands

    Awyru

    Rhaid wrth awyru da er mwyn cynhyrchu planhigion yn effeithiol. Caiff aer a ddefnyddiwyd ei ddisodli gan aer ffres.

  • Mae’r broses hon yn digwydd yn bennaf wrth i ddŵr symud i mewn ac allan o’r pridd, e.e. mae dŵr glaw yn gwthio’r hen aer allan o’r mandyllau, yna wrthi i’r dŵr gael ei ddefnyddio neu ei ddraenio ymaith, caiff ei ddisodli gan aer ffres.
    • image of exposed soil bank

    Awyru Da

    Caiff awyru ei gynorthwyo gan:

  • Newidiadau mewn tymheredd.
  • Draenio da.
  • Trin y tir.
  • Adeiladwaith pridd agored.
    • image of tractor on exposed soil field

    Organebau Byw

    Ceir dau fath o sylwedd byw mewn pridd:

  • Micro-organebau.
  • Anifeiliaid.
    • microscopic picture of micro-organisms
    image of worm in soil

    Micro-organebau’r Pridd

    Ceir miliynau o ficro-organebau bychain iawn ym mhob gram o bridd ffrwythlon, a’r rhai mwyaf niferus yw bacteria. Mae’r mwyafrif o’r bacteria yn bwydo ar sylwedd organig ac yn ei ddadelfennu, cânt eu hegni o startsh yn y pridd ac maent yn rhyddhau carbon deuocsid. Mae rhai micro-organebau’n defnyddio nitrogen y mae planhigion ei angen o’r pridd er mwyn cynyddu’r stôr brotein, ond mae gan rai bacteria’r gallu i sefydlogi nitrogen o’r aer, sy’n fanteisiol i’r planhigion.

    microscopic picture of micro-organisms

    Micro-organebau Arall

    Mae micro-organebau eraill a geir yn y pridd yn ‘ffyngau’, ‘algâu’ a ‘phrotosoa’. Mae gweithgaredd yr holl ficro-organebau’n gwella cynhyrchedd y pridd.

    Anifeiliaid Pridd

    Yr anifail pridd amlycaf yw’r abwydyn. Credir yn gyffredinol eu bod yn cael effaith dda ar ffrwythlondeb pridd, yn enwedig tir glas. Maent yn byw mewn tyllau yn y pridd ac yn bwyta sylwedd organig. Maent yn fanteisiol i’r pridd gan eu bod yn cludo dail wedi syrthio, gwellt a deunydd tebyg i lawr i’r pridd, maent yn gwneud llawer o dyllau sy’n galluogi dŵr i fynd i mewn i’r pridd, draenio o’r pridd a thynnu aer ffres i mewn.

    image of worms in soil

    Twrch Daear

    Yr abwydyn yw prif gyflenwad bwyd gwahaddod sy’n gwneud cymaint o ddifrod drwy dyrchu a chodi twmpathau o bridd.

    image of mole in soil

    Anifeiliaid eraill yn y pridd

    Ymhlith yr organebau eraill sy’n byw yn y pridd y mae gwlithod, malwod, nadroedd miltroed, morgrug, chwilod a larfae. Ni fydd y ffermwr ond yn poeni am y rhai sy’n difrodi’r cnwd yn uniongyrchol.

    image of millipedes

    Adran 2
    Sesiwn 2 - Mathau o Bridd

    Mathau o Bridd

    Mae adeiladwaith (structure) ac ansawdd (texture) y pridd yn amrywio o un math i’r llall.

    Adeiladwaith y Pridd

    Dyma drefn y gronynnau pridd. Gall newid gyda’r tywydd, wrth i wreiddiau dreiddio ac wrth i’r tir gael ei drin. Nid oes modd mesur adeiladwaith y pridd ond gyda phrofiad. Mae modd asesu’r ansawdd wrth ei ymddangosiad a sut mae’n ‘teimlo’.

    image of exposed soil bank with measuring stick to the right

    Ansawdd y Pridd

    Caiff ansawdd y pridd ei bennu gan faint o glai, silt, tywod a sylwedd organig sydd yn y pridd. Mae modd mesur ansawdd y pridd drwy gynnal dadansoddiad mecanyddol o sampl sy’n mesur maint y gronynnau. Mae’n anodd iawn newid ansawdd y pridd.

    Three graphics side by side, from left to right labelled ‘Sand’, ‘Silt’, and ‘Clay’. Sand image shows large circles with three water arrows pointing through, Silt shows smaller circles with water arrows pointing through, and Clay shows even smaller circles with water arrows pointing through.

    Ystod y priddoedd sydd ar ffermydd

    image of fields near coastline, sea in the background
    image of craggy field with exposed rock

    Pridd Cleiog

    Nodweddion

  • Mae ganddo’r gronynnau lleiaf.
  • Mae’n ludiog pan fydd yn wlyb a gellir ei fowldio i wahanol siapiau.
  • Bydd yn chwyddo pan fydd yn wlyb ac yn crebachu pan fydd yn sych.
  • Gall ddal rhagor o ddŵr na’r mwyafrif o briddoedd.
  • Mae’r tir yn wlyb yn y gaeaf ac mae’n cynhesu’n araf yn y gwanwyn.

    • Pridd Cleiog

    Cnydio

  • Ceir anawsterau wrth drin tir gyda phridd cleiog, ychydig iawn o amaethu a geir ac yn aml, caiff ei adael fel porfa barhaol ac ni cheir pori ond yn ystod y tymor tyfu.
  • Lle tyfir cnydau âr, caiff gwndwn glaswellt 3 - 4 blynedd ei gynnwys yn y cylchdro. Gwenith y gaeaf yw’r cnwd âr mwyaf poblogaidd ar y pridd hwn.
  • Tyfir betys siwgr a thatws ar rai mathau o bridd cleiog ond ceir anawsterau wrth baratoi’r gwely hadau, rheoli chwyn a chynaeafu.
    • image of potatoes growing in clay soil

    Pridd Tywodlyd

    Nodweddion

  • Mae ganddo’r gronynnau mwyaf.
  • Mae’n teimlo’n arw a grutiog.
  • Fe’i gelwir yn ‘bridd ysgafn’ gan mai ychydig o bŵer sydd ei angen i’w drin.
  • Mae’n hawdd i’w ddraenio.
  • Mae’n cynhesu’n gynnar yn y gwanwyn ac mae’r cnydau’n dueddol o losgi gan na all gadw llawer o ddŵr.
  • Mae ganddo sylwedd organig isel (2-3%).
    • image of sandy soils field with crop lines

    Pridd Tywodlyd

    Cnydio

  • Gellir tyfu ystod eang o gnydau ar y math hwn o bridd ond mae’r cynnyrch yn ddibynnol ar gyflenwad da o ddŵr a gwrtaith.
  • O ganlyniad i lefelau ffrwythlondeb isel a’r anhawster i gadw dŵr yn y pridd hwn, rhaid wrth systemau dyfrhau ac mae’n rhaid gwasgaru gwrtaith a thail yn aml. Mae hyn yn haws oherwydd ei fod yn bridd cynnar ac mae’n hawdd ei drin.
  • Ar bridd ysgafn, tywodlyd, lle nad yw dyfrhau’n bosibl, tyfir moron, rhyg a betys siwgr.
  • Ar y pridd tywodlyd mwy ffrwythlon lle ceir cyflenwad dŵr, y prif gnydau âr yw barlys, pys, tatws, moron a betys siwgr.
  • Gellir allaeafu stoc ar y pridd hwn heb y perygl o sathru.
    • image of carrot sticking out of sandy soils

    Silt

    Nodweddion

  • Mae gan silt deimlad llyfn, fel menyn ac mae’n anodd ei drin a’i reoli.
  • Mae’r silt sy’n cynnwys tywod mân yn un o’r priddoedd mwyaf ffrwythlon yn y wlad.
    • image of someone holding wet silty sand

    Silt

    Cnydio

  • Yng ngorllewin y Deyrnas Unedig, y prif gnydau ar y pridd hwn yw porfa a grawnfwydydd.
  • Yn nwyrain y Deyrnas Unedig, tyfir gwenith, tatws, betys siwgr, pys, winwns, cynnyrch hadau ar gyfer cnydau gwraidd a bylbiau ar y math hwn o bridd.

    • Lomau

    Nodweddion

  • Mae ei ansawdd hanner ffordd rhwng pridd cleiog a phridd tywodlyd.
  • Mae ganddo’r mwyafrif o fanteision ac ychydig anfanteision y pridd cleiog a phridd tywodlyd.
  • Mae’n cynhesu’n gymharol gynnar yn y gwanwyn ac mae’n gwrthsefyll sychder yn weddol dda.
    • image of crops growing in Loamy soil

    Lomau

    Cnydio

  • Ystyrir mai hwn yw’r pridd gorau yn gyffredinol gan ei fod yn naturiol ffrwythlon a gellir ei ddefnyddio er mwyn tyfu unrhyw gnwd, ar yr amod bod y pridd yn ddigon dwfn.
  • Mae’r math hwn o bridd yn ddelfrydol ar gyfer ffermio cymysg. Grawnfwydydd, tatws a betys siwgr yw’r prif gnydau âr tra bod gwndwn glaswellt yn darparu tir pori a swmp o fwyd gaeaf ar gyfer gwartheg godro a bîff ynghyd â defaid.
    • close up of some wheat crops

    Pridd Calchog

    Nodweddion

  • Mae’n deillio o sialc a chalchfaen ac mae’n cynnwys symiau amrywiol o galsiwm carbonad.
  • Mae pa mor rhwydd ydyw i’w drin yn dibynnu ar faint o glai, sialc neu galchfaen sy’n bresennol.
  • Mae’n draenio’n rhwydd ac mae’n fas. Mae’n dueddol o sychu.
  • Gall cerrig miniog a ffurfiannau sialc effeithio ar hau a chynaeafu a gall dreulio peiriannau.
  • Mae’n cynnwys lefelau isel o rai maetholion pwysig a gall yr amodau alcalïaidd hefyd olygu na fydd elfennau hybrin ar gael.
  • pH fel arfer > 7.0

    • Pridd Calchog

    Cnydio

  • Mae grawnfwydydd yn gnwd addas ar gyfer y math hwn o bridd.
  • Ceir cnydau gwraidd ar y pridd calchog dyfnach.
    • image of exposed calcarous soil in field

    Pridd Mawnog

    image of hands holding wet peaty soil
    image of exposed peaty soils

    Pridd Mawnog

    Nodweddion

  • Mae mawn pur yn cynnwys 50 – 90% o sylwedd organig ond mae pridd mawnog yn cynnwys 20 – 25 % o sylwedd organig.
  • Fe’i ffurfiwyd mewn ardaloedd dwrlawn lle bu mwsogl, grug a brwyn yn tyfu a lle y bu i’r sylwedd marw ddadelfennu ond yn rhannol.
  • Mae’n gyfoeth o Nitrogen ond ceir lefelau isel o ffosffadau a photash.
  • Ystod pH o 4-6​
    • image of peaty field

    Pridd mawnog ar weundir

    image of landscape showing flooded peaty soils in front of hills

    Pridd Mawnog

    Cnydio

  • Gellir cael porfa a gwndwn meillion da ar y math hwn o bridd ond ni ddylid pori neu sathru arno’n ormodol mewn tywydd gwlyb neu bydd brwyn a gweiriau chwyn yn aildyfu’n gyflym.
  • Os yw’r tir yn cael ei drin yn dda, gellir tyfu’r mwyafrif o gnydau âr, ond tatws a cheirch yw’r mwyaf addas.
    • image of crops

    Adran 2 - Sesiwn 3


    Dosbarthiadau Pridd

    Dosbarthiadau Pridd

    Mae modd dosbarthu pridd i fathau gwahanol yn ôl faint o glai a thywod sy’n bresennol.

    image of someone pouring soil from one hand to another

    Dosbarthiadau Ansawdd Pridd (Ioan Rhys Williams)

    Adran 2 - Sesiwn 4


    Ffrwythlondeb Pridd

    Ffrwythlondeb Pridd

    Mae pridd ffrwythlon yn rhoi’r holl faeth a dŵr sydd ei angen ar blanhigyn i dyfu.

  • Ar unrhyw adeg, mae ffrwythlondeb pridd yn ddibynnol ar gyfansoddiad ac ansawdd naturiol y pridd.
  • Bydd ffermwyr bob tro’n ceisio cynnal ffrwythlondeb y pridd drwy ddulliau amaethu priodol.
    • cross section of crop in soil showing roots, crop, and sprouting

    Cyfansoddiad Naturiol

    Y ffactorau sy’n dylanwadu ar gyfansoddiad naturiol yw:

  • Ansawdd a chyfansoddiad cemegol y pridd.
  • Topograffeg (llechwedd) - mae hyn yn effeithio ar ddraenio, tymheredd a pha mor hawdd yw trin y pridd.
  • Hinsawdd a thywydd lleol.

    • Mae’r rhain yn cael dylanwad sylweddol ar werth rhentu a gwerthu tir.

    image of churned up soil

    Cynnal Ffrwythlondeb Pridd

    Mae nifer o ffactorau rheolaethol yn cyfrannu at y broses o gynnal ffrwythlondeb pridd:

  • Cynnal neu gynyddu sylwedd organig.
  • Aredig i mewn weddillion gwellt neu gnydau tebyg, tail fferm a chompostau.
  • Mae gwreiddiau a sofl cnydau yn ddigon i gynnal lefelau sylwedd organig (hwmws) mewn rhai achosion, e.e. tyfu grawnfwydydd yn barhaus.
  • Cynyddu sylwedd organig pridd yw’r ffordd orau o gynyddu’i allu i ddal dŵr.
    • image of compost on top of field

    Draenio

    Caiff mesurau i gynorthwyo gyda draenio tir eu defnyddio’n aml gan ffermwyr, yn enwedig gyda phridd cleiog trwm sy’n dwrlenwi’n hawdd.

    image of drainage pipe draining water

    Manteision Draenio

    Mae manteision draenio’n cynnwys:

    Lleihau’r dŵr sydd dros ben.

  • Mae dwrlawnder yn amddifadu planhigion o ocsigen ac yn rhwystro planhigion rhag resbiradu. Canlyniad hyn yw gwreiddiau crebachlyd sy’n atal planhigion rhag amsugno dŵr yn ystod cyfnodau sychach.

    • Haws trin y pridd.

  • Mae lleihad yn y dŵr yn cryfhau’r pridd.
  • Mae lefelau isel o ddŵr yn yr uwchbridd yn galluogi’r ffermwr i drin y tir yn amlach.

    • Manteision Draenio

  • Cynyddu tymheredd y pridd.

    • Gall hyn arwain at hadau’n egino’n gyflym.

  • Defnydd mwy effeithiol o wrtaith.

    • Amodau mwy erobig, cynhesach yn y pridd yn golygu y gwneir defnydd mwy effeithiol o wrtaith, yn enwedig nitrogen.

    image of tractor spraying fertiliser

    Manteision Draenio

  • Manteisiol i dir glas.

    • Bydd draenio’n ymestyn y tymor tyfu ac yn newid cyfansoddiad y glaswellt, gan gynyddu’r gyfran o borfeydd ffrwythlon ar draul chwyn.

  • Manteisiol i dda byw.

    • Bydd draenio’n cynyddu nifer y diwrnodau y gall anifeiliaid bori yn ystod y flwyddyn heb niweidio adeiladwaith y pridd drwy sathru arno.

  • Mae pwysau byw anifeiliaid yn cynyddu’n well​.
  • Lleihau’r achosion o lyngyr yr iau/afu a phroblemau gyda’r traed.

    • Dulliau Draenio

    Cwteri a ffosydd agored

  • Fel arfer, caiff y rhain eu lleoli ar hyd ffiniau. Gallant fod yn ddigonol i ddraenio ardaloedd eu hunain ond fel arfer, maent yn ollyngfeydd ar gyfer draeniau tanddaearol.
    • image of open drain in between fields

    Dulliau Draenio

    Draenio â phibellau

  • Caiff pibellau plastig eu gosod yn barhaol dan y dyfnder aredig er mwyn cario dŵr ymaith. Mae’r pellter rhwng pibellau’n dibynnu ar ansawdd y pridd, e.e. mae’n rhaid i bibellau fod yn agosach at ei gilydd mewn pridd trwm, cleiog.
    • close up of drainage pipe

    Dulliau Draenio

    Draeniad gwahaddennol

  • Mewn pridd trwm lle y mae angen llawer o ddraeniau, nid yw’n talu ffordd i osod draeniau parhaol yn rheolaidd, felly bydd aradr wadd yn creu sianeli dros dro dan y dyfnder aredig 2 - 3 o fetrau ar wahân. Bydd y rhain yn arwain at ffos neu dros bibell ddraenio barhaol.
    • image of mole plough in field

    Draenio Gwahaddennol

    image of mole plough in field

    Cylchdroi cnydau er mwyn cynnal ffrwythlondeb

    Mae cylchdroi yn system o gnydio lle tyfir dau neu ragor o gnydau mewn dilyniant sefydlog.

    Dyma enghraifft o gylchdroi chwe blynedd ar fferm âr:

  • Gwenith
  • Gwenith
  • Ffa
  • Gwenith
  • Barlys
  • Rêp had olew
    • image of wheat being harvested

    Cylchdroi ar Fferm Gymysg

    Enghraifft o gylchdroi ar fferm gymysg fyddai gwndwn glaswellt 2-3 blynedd, yna cnwd porthi megis india-corn porthi.

    image of sheep in field

    Prif resymau dros gylchdroi cnydau

    Y prif reswm dros gylchdroi cnydau yw ei fod yn cynnal ffrwythlondeb y pridd. Mae’r rhesymau dros hyn fel a ganlyn:

  • Mae gan wahanol gnydau wahanol anghenion o ran maetholion, felly ni roddir straen ar y maetholyn penodol hwnnw bob blwyddyn.
  • Gellir gwasgaru tail ar y pridd, sy’n darparu maetholion a sylwedd organig.
  • Mae trin y tir yn effeithiol yn gwella ffrwythlondeb.

    • Rhesymau eraill dros gylchdroi cnydau

    Ceir rhesymau eraill dros gylchdroi cnydau, megis:

  • Rheoli chwyn.
  • Annog bioamrywiaeth.
  • Gwneud defnydd da o adnoddau naturiol.

    • Adran 2 - Sesiwn 5


    Samplu a Dadansoddi Pridd

    Samplu a Dadansoddi Pridd

    Dylid samplau o bridd gael eu dadansoddi o gae penodol pob 3-4 blwyddyn.

  • Dyma drefn pwysig iawn a dylid ei gario allan gyda gofal a manylder oherwydd fod cynhyrchiant y tir yn ddibynnol ar y ffarmwr yn sicrhau bod y lefelau cywir o faetholion.
  • Mae bod yn ymwybodol o gyfansoddiad cemegol y pridd yn golygu fod y ffarmwr yn medru addasu’r cyfansoddiad hwn er mwyn cyrraedd y potensial cynhyrchu.
    • image of spade in soil

    Cymryd Sampl Pridd

    Mae’n bwysig i sicrhau bod y sampl yn gynrychioliadol o’r cae gyfan gan bod y priodweddau cemegol yn medru amrywio o le i le ar hyd y cae.

  • Gall hyn cael ei gyflawni drwy gymryd sawl is-sampl o wahanol ardaloedd a chyfuno’r data yma er mwyn creu un sampl.
    • imge of soil samples being taken in a field

    Technegau Samplu Pridd

    Os mae yna wahaniaeth clir, gweledol yng nghyfansoddiad y pridd o fewn cae h.y. ardal wedi’i ddraenio’n wael, yna dylid gymryd sampl gwahanol ar gyfer pob ardal.

  • Caiff is-samplau o bridd eu cloddio allan drwy ddefnyddio craiddydd crwn. Er mwyn osgoi halogiad, dylid gymryd samplau o’r uwchbridd ar ddyfnder o 15cm am dir arau a 10cm am laswellt.
  • Mi fydd nifer mawr o is-samplau yn lleihau’r amrywiaeth a rhoi cynrychiolaeth mwy dibynadwy o’r cae cyfan.
    • image of hollow circular corer taking soil from field.

    Diagram yn dangos sut mae samplu cae yn effeithiol

    Dadansoddi’r Pridd

    Caiff sampl ei gymryd i’r labordy er mwyn dadansoddi.

    Caiff ei air-sychu, malu (heb dorri’r cerrig) a’i basio drwy ridyll 2mm.

    Mae’r dadansoddiad yn cael ei gario allan ar y ffracsiwn daear mân er mwyn darganfod:

  • Cydoddiad y maetholion ar gael i blanhigion
  • Cynnwys y mater organig
  • pH
  • Ansawdd y pridd
    • image showing petri dish of soil, above a hand to the right shows a sample being taken and on the left a test tube is ready for the soil to be inserted
    Yn ôl i'r Ddewislen Sesiwn Nesaf ▶