Peirianneg
Adran 5 - Gwneud Gwaith Cynnal a Chadw Rheolaidd ac Anrheolaidd

Mae’r adran ar wneud gwaith cynnal a chadw rheolaidd ac anrheolaidd sydd yn cynnwys gwybodaeth ar y canlynol:

Mae tractorau’n dechrau dirywio ar unwaith ar ôl iddyn nhw ddod o’r ffatri. Er mwyn arafu’r broses hon rhaid i chi wneud gwaith cynnal a chadw rheolaidd ar systemau allweddol y tractor.

Bydd y rhan fwyaf o wneuthurwyr tractorau yn nodi pa mor aml y bydd angen gwneud y gwaith hwn, a beth fydd angen sylw. Mae tractorau’n wahanol i geir; bydd angen gwneud gwaith ar geir bob 12 mis neu bob 10,000 milltir, ond bydd angen sylw ar dractor ar ôl hyn a hyn o oriau gwaith.

Ffilteri aer - os na chaiff y rhain eu gwirio, gallant dagu’r injan gan achosi i’r injan golli pŵer.

Systemau oeri – bydd yr injan yn gorboethi a bydd mwy o draul arni. Gallai anghofio edrych ar lefel y gwrthrewydd arwain at ddifrod difrifol gan rew. Gallai cen (scale) yn y system oeri achosi problemau gorboethi.

Y batri – os na fydd yn cynnal ei wefr (charge) byddwch yn methu â dechrau’r tractor.

Y breciau – os bydd y breciau’n methu gallai damwain ddifrifol ddigwydd.

Lefelau hylif y system drawsyrru – os na fydd y rhain yn gywir gallai’r system dorri i lawr, a bydd yn gostus iawn i’w chywiro.

Bydd y problemau hyn yn golygu na fyddwch yn gallu defnyddio’r tractor, ac fel arfer, wrth gwrs, byddant yn torri i lawr ar adeg brysur! Rhaid felly dilyn yr amserlen gynnal a chadw yn llawlyfr y gwneuthurwr.

Gwnewch y tasgau cynnal a chadw 10 awr a:

Gwnewch y tasgau cynnal a chadw 10 awr a 50 awr a:

Yn ogystal â’r holl dasgau blaenorol:

Glanhewch y tractor gyda golchwr dŵr dan bwysedd. Gwnewch yn siŵr bod y golchwr wedi’i brofi ac yn ddiogel i’w ddefnyddio. Dylech wisgo dillad amddiffynnol - siwt ac esgidiau gwrth-ddŵr (gyda dur yn eu tu blaen nhw), mwgwd a sbectol ddiogelwch. Gallwch anadlu’r diferion mân o ddŵr i mewn, ynghyd â’r deunydd sy’n cael ei olchi i ffwrdd. Gallai gronynnau o faw gael eu golchi i’ch llygaid. Dylech wisgo menig er mwyn stopio halogyddion fel olew a gwêr rhag mynd i mewn i’ch corff.

Rhaid i’r tractor beidio â symud yn ystod y gwaith cynnal a chadw.

Dylai fod o leiaf 2m o le, wedi’i neilltuo ar gyfer gwneud y gwaith yn ddiogel, o gwmpas y tractor.

Trafod cemegion a sylweddau peryglus: storio a’u gwaredu nhw yn unol â’r Rheoliadau Rheoli Sylweddau sy'n Beryglus i Iechyd (COSHH).

Bydd angen i chi dalu sylw i’r pethau canlynol pan fyddwch yn defnyddio neu’n trafod cemegion neu sylweddau peryglus:

Gallwch ddod o hyd i wybodaeth am unrhyw sylwedd o Daflen Data Diogelwch y sylwedd. Bydd hon yn nodi effeithiau halogiad gan y sylwedd, ac yn pwysleisio ystyriaethau amgylcheddol trafod arllwysiadau (spills) a gwaredu gwastraff.

Sylweddau Fflamadwy

Yn unol â rheoliadau COSHH dylid cadw pob sylwedd fflamadwy mewn cynwysyddion gwrthdan y gellir eu cloi, a gorau oll os bydd y rhain yn cael eu cadw y tu allan i’r gweithdy.

Gallai rhai cemegion ymateb i newid yn y tymheredd, ac felly dylid cadw unrhyw gemegau dan glo mewn storfa gemegau sy’n cael ei hinsiwleiddio er mwyn ei chadw ar dymheredd cyson. Dylid cynllunio’r storfeydd er mwyn stopio unrhyw arllwysiadau rhag dianc i’r amgylchedd, a dylent fod yn cael eu hadeiladau o ddeunyddiau gwrthdan.

Er mwyn eu gwaredu, dylai unrhyw ddeunyddiau gwastraff fel cynwysyddion gwag, olew gwastraff neu ireidiau gael eu hanfon at gontractwr trwyddedig.

Gall sylweddau fynd i mewn i’r corff mewn pedair prif ffordd

Pan fyddwch yn gweithio mewn gweithdy, byddwch yn dod i gysylltiad â deunyddiau a sylweddau a all effeithio ar eich iechyd a’ch diogelwch. Mae llawer o wahanol sylweddau’n cael eu defnyddio, a gall y rhain fynd i mewn i’ch corff mewn sawl gwahanol ffordd. Bydd angen gwahanol fathau o gyfarpar diogelu personol er mwyn lleihau’r peryglon hyn. Dylai’r asesiadau risg sydd wedi’u cynnal nodi’r anghenion.

Cyfarpar Diogelu Personol (PPE) ar gyfer mecaneg tractor

Esgidiau gyda dur yn eu tu blaen – er mwyn amddiffyn eich traed rhag unrhyw beth trwm a allai syrthio arnynt. Dylai fod ganddynt afael da er mwyn eich helpu i beidio â llithro neu gwympo.

Oferôls

Er mwyn amddiffyn eich dillad eich hunan rhag cael eu baeddu gan olew, glanedyddion, teneuwyr, paent a llwch. Dylech eu tynnu i ffwrdd wrth adael y gweithdy, a dylech gael pâr glân y tro nesaf.

Amddiffynwyr Clustiau

Rhag i sŵn uchel injan tractor neu beiriannau eraill niweidio’ch clyw.

Anadlyddion (respirators) - gallai fod angen y rhain pan fydd llawer o lwch yn yr aer, e.e. pan fyddwch yn glanhau llwch o beiriannau, neu’n gweithio ar gombein neu fyrnwr gwair. Gallai fod angen i chi ddefnyddio anadlyddion os byddwch mewn man heb ddigon o awyriad, ac yn gorfod gweithio gyda sylweddau sy’n rhyddhau mygdarthau (fumes).

Dylech wisgo menig pan fyddwch yn trafod sylweddau fel olew, petrol, diesel, ireidiau a llawer o sylweddau eraill, er mwyn sicrhau na fydd y sylweddau hyn yn mynd i mewn i’ch corff trwy’ch croen. Bydd angen menig arbennig ar gyfer gwaith poeth fel weldio neu sodro.

Dylech wisgo sbectol ddiogelwch er mwyn amddiffyn eich llygaid rhag llwch pan fyddwch yn gweithio ar, neu o dan, beiriannau, neu’n defnyddio unrhyw beiriant llifanu (grinder) neu ddril. Bydd angen tarian wyneb er mwyn amddiffyn eich llygaid rhag golau cryf iawn a gwreichion pan fyddwch yn weldio.

Cyfrifoldeb eich cyflogwr yw rhoi PPE addas i chi, a rhoi hyfforddiant i chi ar sut i’w ddefnyddio. Eich cyfrifoldeb chi fydd ei ddefnyddio’n gywir.

Cofiwch roi deunyddiau ac offer i ffwrdd bob tro ar ôl eu defnyddio. Peidiwch byth â gadael: