English

Peirianneg
Adran 6 - Iechyd a Diogelwch Cyffredinol Wrth Weithio Gyda Tractorau a Pheiriannau

Mae'r adnodd hwn yn addas i gefnogi cyrsiau Amaethyddiaeth Lefel 2.

Cynnwys

Mae’r adran ar Iechyd a Diogelwch cyffredinol wrth weithio gyda tractorau a pheiriannau yn cynnwys gwybodaeth ar y canlynol:

  • Defnyddio tractorau gydag atodion yn y man gwaith neu’n agos iddo
  • Y Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith
  • Asesiadau Risg
  • PUWER
  • LOLER
  • person working on tractor

    Arfer Gweithio’n Ddiogel

    Rhaid dilyn canllawiau dulliau gwaith diogel sy’n cydymffurfio â’r codau ymarfer sydd ar gael a’r ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch berthnasol.

  • Os na roddwch sylw llawn i’r rhain, yna gallech gael damwain, neu gallech achosi difrod i beiriannau ac offer, ac wynebu’r posibilrwydd o gael eich erlyn a’ch dirwyo.
  • tractor side loading on field

    Cod Ymarfer a Deddfwriaeth

    Mae pob cod ymarfer yn nodi arferion da sy’n arddel dulliau gwaith diogel sy’n lleihau’r perygl o ddamweiniau neu ddifrod.

  • Mae’r holl ddeddfwriaeth iechyd a diogelwch hefyd wedi’u llunio er mwyn amddiffyn gweithwyr a chyflogwyr rhag y perygl o anaf neu afiechydon sy’n deillio o’r gweithle.
  • tractor in field

    Defnyddio Tractorau gydag Atodion yn y Man Gwaith neu’n agos iddo

    Rhaid cofio am y canlynol pan fyddwch yn defnyddio tractorau ac atodion:

  • Rhaid i chi gael eich hyfforddi cyn defnyddio’r tractor neu’r teclyn
  • Rhaid i chi sicrhau bod y teclyn yn ddiogel i’w ddefnyddio
  • Rhaid i chi wisgo dillad ac esgidiau addas
  • Rhaid i bob gard fod yn ei le
  • tractor with attachment in field

    Defnyddio tractorau gydag atodion yn y man gwaith neu’n agos iddo​

    Wrth ddefnyddio tractorau ac atodion dylech fod yn ymwybodol o’r canlynol:

  • Gwnewch yn siŵr nad oes unrhyw beryglon, yn cynnwys anifeiliaid a phobl, yn agos i’r man gwaith.
  • Pan fyddwch yn symud y cyfuniad (y tractor a’r teclyn), rhaid cofio bod angen mwy o le i gwblhau’r symudiad.
  • Rhaid i chi ddefnyddio’r cyfuniad yn unol â’r hyn sydd yn llawlyfr y gwneuthurwr.
  • Defnyddiwch yr arwyddion llaw cywir.
  • tractor with attachment in field

    Defnyddio tractorau gydag atodion yn y man gwaith neu’n agos iddo​

    Wrth ddefnyddio tractorau ac atodion dylech fod yn ymwybodol o’r canlynol:

  • Defnyddiwch yr uned pan fydd yr amodau tir yn addas ac yn ddiogel ar gyfer y dasg.
  • Newidiwch eich dulliau gwaith os bydd y tir yn newid, e.e. tir mwy garw, neu’n fwy serth.
  • Peidiwch byth â chamu dros siafft p.t.o. sy’n cylchdroi.
  • Pan fyddwch yn defnyddio cyfuniad swnllyd, aseswch y lefelau sain a defnyddiwch amddiffynwyr clustiau os bydd eu hangen.
  • Cymerwch sawl egwyl pan fyddwch yn gwneud gwaith diflas fel rholio cae.
  • Y Camau i’w cymryd o dan yr amgylchiadau gwahanol canlynol:

    Digwyddiadau – lle mae rhywbeth sydd â’r potensial i achosi niwed i chi neu i eraill, neu ddifrod i ddeunyddiau neu gyfarpar, wedi digwydd, dylech hysbysu eich goruchwyliwr amdano a chofnodi’r digwyddiad ar ffurflen bwrpasol. Weithiau dywedir fod rhywbeth o fin trwch blewyn i ddigwydd neu mai cael a chael oedd hi. Rhaid cofnodi pob digwyddiad er mwyn helpu sicrhau na fydd yr un peth yn digwydd eto, ac er mwyn osgoi’r posibilrwydd o ddamwain.

    tractor carrying haybales

    Y Camau i’w cymryd o dan yr amgylchiadau gwahanol canlynol:

    Damweiniau - yn ôl y gyfraith, rhaid i chi ddweud wrth eich cyflogwr am bob damwain, a rhaid iddo yntau gofnodi’r ddamwain mewn Llyfr Damweiniau pwrpasol. Bydd rhaid hysbysu’r Gweithgor Iechyd a Diogelwch (HSE) am rai mathau o ddamweiniau yn ôl gofynion y Rheoliadau Adrodd ar Anafiadau, Clefydau neu Ddigwyddiadau Peryglus (RIDDOR). Cyfrifoldeb eich cyflogwr fydd gwneud hynny.

    person holding clipboard and pen

    Cymorth Cyntaf

    Cymorth Cyntaf - rhaid i’ch cyflogwr sicrhau bod darpariaeth ddigonol o offer cymorth cyntaf, sy’n addas ar gyfer y math o waith a wneir ar y fferm, wrth law. Dylech gael gwybod pwy i gysylltu â nhw os byddwch yn sâl neu’n cael niwed, a lle mae’r blwch Cymorth Cyntaf - gallech gael eich anfon i’w nôl. Os nad oes gan neb ar y fferm brofiad Cymorth Cyntaf, dylech gael gwybod pwy i gysylltu â nhw / eu ffonio mewn argyfwng, a beth y dylech ei wneud.

    person administering first aid to a knee with blood on it

    Cyfarwyddiadau’r Gwneuthurwr

    Bydd cyfarwyddiadau’r gwneuthurwr yn dangos sut yn union y dylech chi ddefnyddio’u hoffer mewn ffordd ddiogel ac effeithlon. Bydd y cyfarwyddiadau’n nodi’r gwaith cynnal a chadw y bydd angen ei wneud, a phryd y bydd angen ei wneud. Bydd yn rhoi manylion yr offer rheoli, sut i ddefnyddio’r offer, a beth y gallai ei wneud.

    tractor with attachment

    Gallai anwybyddu’r cyfarwyddiadau hyn achosi’r problemau canlynol: ​

  • Yr offer yn torri i lawr
  • Difrod i offer arall
  • Gweithrediad aneffeithlon yr offer
  • Gweithrediad anniogel, a allai achosi damwain
  • Cwtogi’n sylweddol ar fywyd gwaith yr offer
  • graphic of white 'X'

    Beth yw’r Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith?

    Mae’r Ddeddf Iechyd a Diogelwch yn y Gwaith yn ddeddf bwysig sydd yn rhan annatod o gyfrifoldebau cyfreithiol:

  • Cyflogwyr
  • Gweithwyr
  • Yr hunangyfloedig
  • Pwrpas y ddeddf yw i osod fframwaith cyfreithiol sy’n annog safon dda o iechyd a diogelwch yn y gweithle.

    two health and safety law posters

    Beth yw pwrpas y Ddeddf?

    Nodau:

  • Diogelu iechyd, diogelwch a lles gweithwyr fferm
  • Amddifyn y cyhoedd rhag beryglon iechyd a diogelwch sy’n dod o weithredoedd ffermwyr a chontractwyr
  • Rheoli y cadw a’r defnydd o sylweddau ffrwydrol neu fflamadwy
  • Rheoli ac osgoi allyriadau sylweddau niweidiol i’r amgylchedd o ffermydd
  • two health and safety law posters

    Cyfrifoldeb cyflogwyr

    Mewn geiriau syml, rhaid i gyflogwyr wneud y canlynol:

  • Darparu a chynnal a chadw offer a systemau gwaith diogel ac iach.
  • Trafod sylweddau, fel cemegau ac olew, yn ddiogel.
  • Cadw’r gweithle’n ddiogel ac yn iach, a darparu cyfleusterau lles.
  • Sicrhau na fydd eu gweithleoedd a’u gweithgareddau’n peryglu ymwelwyr, y cyhoedd nac eraill.
  • person in field near quad bike

    Cyfrifoldeb Gweithwyr

  • Gofalu am eu hiechyd a’u diogelwch eu hunain yn y gweithle.
  • Gofalu am iechyd a diogelwch eraill.
  • Cydweithredu â’u cyflogwyr.
  • Peidio â chamddefnyddio nac amharu ar unrhywbeth a ddarperir i ddibenion iechyd a diogelwch.
  • two people with hands around each other in farmyard, staring at camera

    Polisi Diogelwch Ffermydd

    Mae datganiad o bolisïau a gweithdrefnau sy’n ymwneud â diogelwch ar y fferm yn dilyn. Mae’n cynnwys y gofyniad eich bod chi wedi derbyn hyfforddiant am ddulliau defnyddio’r peiriannau’n ddiogel.

    person attaching equipment to tractor

    Cyfrifoldeb Gweithwyr

  • Gwneud eich gwaith mewn ffordd na fydd yn peryglu chi’ch hunan nac eraill.
  • Cydymffurfio â’r trefniadau diogelwch a geir yn y polisi.
  • Peidio â difrodi na chamddefnyddio offer diogelwch.
  • Rhoi gwybod i’ch goruchwyliwr am unrhyw beryglon.
  • Gwneud y gwaith y cawsoch eich hyfforddi i’w wneud.
  • Gofyn am gyngor gan eich goruchwyliwr.
  • person sat down, laughing, wearing overalls

    Asesiad Risg

    Os oes perygl gwirioneddol o anaf neu afiechyd yn deillio o ryw weithgaredd yn y gwaith, cyfrifoldeb eich cyflogwr fydd sicrhau bod asesiadau risg addas a digonol wedi’u cynnal. Os oes mwy na 5 o weithwyr, rhaid cofnodi prif ganfyddiadau’r asesiad.

    two tractors on narrow road

    Asesiad Risg

    Os yw’ch cyflogwr wrthi’n cynhyrchu’r asesiadau risg, yna dylech chi gymryd rhan yn y broses. Os yw’r asesiadau risg wedi’u cyhoeddi, rhaid i chi gael gwybod am hyn, ac mae angen i’ch cyflogwr esbonio’r asesiad i chi, a thynnu’ch sylw at y peryglon, y risgiau a’r mesurau rheoli y bydd angen i chi eu dilyn er mwyn lleihau’r perygl i chi ac i eraill.

    tractor working in field

    Rheoliadau Darparu a Defnyddio Offer Gwaith (PUWER)​

    Mae PUWER 98 yn un o’r rheoliadau mwyaf pwysig sy’n ymwneud a cherbydau a pheiriannau fferm.

    tractor with ballast attached in field

    PUWER 98

    Yn gyffredinol, mae’r rheoliadau hyn yn gorfodi perchennog unrhyw offer a ddarperir i chi yn y gwaith i sicrhau:

  • bod yr offer yn addas i’r gwaith​
  • bod yr offer yn ddiogel i’w ddefnyddio – y breciau, y goleuadau a’r breciau​
  • bod yr offer mewn cyflwr diogel ac yn cael ei archwilio o bryd i’w gilydd er mwyn sicrhau ei fod yn aros mewn cyflwr felly
  • mai dim ond pobl sydd wedi’u hyfforddi i ddefnyddio’r offer sy’n ei ddefnyddio.
  • closeup of tractor equipment

    Puwer 98: Tractorau

    Yn fras, ar gyfer tractorau dylid:

  • Bod yr holl ddyfeisiau diogelwch addas yn cael eu darparu gyda’r offer, e.e. dyfeisiau diogelu, marciau, rhybuddion.
  • Bod sedd addas ar gyfer y person sy’n defnyddio’r offer.
  • Sicrhau na fydd neb yn cael ei gludo ar yr offer oni bai bod ganddo sedd i’r diben hwnnw.
  • Bod gardiau ar y siafftiau gyrru.
  • Bod gard ar unrhyw ddarn symudol a allai fod yn beryglus i chi.
  • person working on tractor

    Rheoliadau Gweithrediadau Codi ac Offer Codi 1998 (LOLER)

    Yn gyffredinol, mae LOLER yn nodi’r rheidrwydd i unrhyw offer codi a ddefnyddir yn y gwaith ar gyfer codi neu ostwng llwythi:

  • Fod yn ddigon cryf a sad i wneud y gwaith, a bod uchafswm diogel y llwyth wedi’i farcio arno.
  • Gael ei ddefnyddio’n ddiogel.
  • Gael ei archwilio’n rheolaidd – yn cynnwys gwregysau, rhaffau a gefynnau.
  • tractor working with loader