English

Iechyd a Lles Anifeiliaid Fferm​
Sesiwn 1 - Cyflwyniad i Les Anifeiliaid Fferm​

Mae'r adnodd hwn yn addas i gefnogi cyrsiau Lefel 2 Amaethyddiaeth.

Cyflwyniad​

Mae lles anifeiliaid yn bwysig oherwydd bod:​

  • Cyfrifoldeb moesol gan bobl sy’n gofalu am dda byw i sicrhau bod yr anifeiliaid yn derbyn y gofal priodol.
  • Deddfwriaeth yn ei lle i ddiogelu lles anifeiliaid (yn ôl y gyfraith, rhaid gofalu’n iawn am dda byw).
  • Angen i’r da byw fod yn iach er mwyn iddynt fod yn broffidiol.

Codau Lles Da Byw​

Mae canllawiau penodol yn ymwneud â lles anifeiliaid fferm yng Nghymru a Lloegr. Mae codau lles ar gael ar gyfer gwahanol fathau o dda byw, e.e. defaid, gwartheg a moch, ac ar gyfer gwahanol amgylchiadau fel ocsiynau da byw. ​

  • Ceir gwybodaeth yn y codau lles am y ddeddfwriaeth lles anifeiliaid ddiweddaraf, ac maent hefyd yn esbonio sut i ddehongli’r gyfraith mewn sefyllfaoedd penodol, e.e. faint o le sydd ei angen ar bob anifail. ​
  • Pwy Ddylai Ddarllen y Codau?​

    Dylai pawb sy’n berchen ar dda byw, neu sy’n gyfrifol amdanynt, gydymffurfio â’r safonau a restrir yn y codau hyn. ​

  • Mae modd gweld copïau o’r safonau ar wefannau’r Cynulliad a DEFRA. Caiff y codau eu diweddaru’n rheolaidd, ac maent yn ymwneud â phob agwedd ar gynhyrchu da byw a stocmoniaeth, e.e. iechyd, rheolaeth, bwydo, bridio, cadw da byw dan do, rhagofalon argyfwng.
  • Graphic with text 'The 5 Freedoms'

    Y Pum Rhyddid​

    Rhaid cadw anifeiliaid mewn modd sy’n bodloni anghenion y pum rhyddid. ​

    Y pum rhyddid, a nodir ar ddechrau’r codau lles, yw:​

      1. Rhyddid oddi wrth newyn a syched​.

      2. Rhyddid oddi wrth anghysur​.

      3. Rhyddid oddi wrth boen, anaf neu glwyf​.

      4. Rhyddid i ymddwyn yn normal​.

      5. Rhyddid oddi wrth ofn a phryder​.

    Y Pum Rhyddid

    1. Rhyddid oddi wrth newyn a syched​

    Trwy gael mynediad rhwydd at ddŵr ffres ac at borthiant a fydd yn sicrhau iechyd ac egni llawn.

    Graphic with text 'Freedom from hunger and thirst'

    Y Pum Rhyddid

    2. Rhyddid oddi wrth anghysur​

    Trwy ddarparu amgylchedd priodol gan gynnwys cysgod a lle gorffwys cyffyrddus.

    Graphic with text 'Freedom from Discomfort'

    Y Pum Rhyddid

    3. Rhyddid oddi wrth boen, anaf neu glefyd​

    Trwy’u hatal, neu drwy ddiagnosis a thriniaeth gyflym.​

    Graphic with text 'Freedom from Pain, Injury and Disease'

    Y Pum Rhyddid

    4.Rhyddid i ymddwyn yn normal​

    Trwy ddarparu digon o le, cyfleusterau priodol a chwmni anifeiliaid eraill o’r un rhywogaeth.

    Graphic with text 'Freedom To Express Normal Behaviour'

    Y Pum Rhyddid

    5. Rhyddid oddi wrth ofn a phryder​

    Trwy sicrhau amodau a thriniaeth i osgoi dioddefaint meddyliol.

    Graphic with text 'Freedom from Fear and Distress'

    Stocmoniaeth​

    Er mwyn sicrhau y cedwir da byw yn unol â’r safonau hyn, dylai’r bobl sy’n gofalu am dda byw weithredu fel a ganlyn: ​

    • Cynllunio a rheoli gofalgar a chyfrifol​.
    • Stocmoniaeth fedrus, wybodus a chydwybodol.​
    • Cynllunio amgylcheddol priodol.
    • Trafod a chludo anifeiliaid mewn ffordd ystyriol.
    • Lladd heb boen​.